Grupa Europejskiej Partii Ludowej w Komitecie Regionów, mając na uwadze, że:
- zasoby naturalne mają fundamentalne znaczenie dla jakości życia;
- Europejczycy zużywają rocznie średnio 16 ton zasobów materialnych;
- mimo bogactwa zasobów naturalnych Europy, popyt dawno już przekroczył możliwości wytworzenia takiej ich ilości, która będzie odpowiadała zapotrzebowaniu;
- musimy nauczyć się efektywniej korzystać z zasobów oraz dzielić się wspólną wiedzą i sprawdzonymi rozwiązaniami;
- władze lokalne i regionalne oraz miasta i regiony są ważnymi podmiotami w tym kontekście, gdyż to zazwyczaj na nich spoczywa odpowiedzialność za politykę w zakresie efektywności energetycznej, za budynki publiczne, politykę transportową, gospodarkę odpadami oraz strategie na rzecz produkcji energii ze źródeł odnawialnych;
- Przypomina, że celem strategii „Europa 2020” – i jej siedmiu inicjatyw przewodnich – jest propagowanie inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, a przy tym ukierunkowanego na odnowę gospodarczą i konsolidację w Europie. Powodzenie tych działań można zapewnić jedynie poprzez ich realizację i przejęcie odpowiedzialności za nie na szczeblu lokalnym i regionalnym.
- Szczególnie w kontekście kryzysu finansowego, gospodarczego i społecznego jest zdania, że styl życia propagujący większą efektywność w korzystaniu z zasobów może pomóc w przezwyciężeniu trudności poprzez tworzenie miejsc pracy oraz znacznych korzyści dla gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i władz publicznych, generując tym samym pożądane oszczędności finansowe.
- Całkowicie zgadza się, że dążenie do efektywności energetycznej jest najbardziej opłacalnym sposobem na zwiększenie bezpieczeństwa dostaw energii, zmniejszenie zależności energetycznej, zapewnienie przystępnych cen energii oraz przeciwdziałanie degradacji środowiska.
- Zaledwie na kilka dni przed organizowaną w Durbanie konferencją w sprawie zmiany klimatu odnotowuje, że prawie 3000 miast dobrowolnie podjęło się wdrożyć środki na rzecz zrównoważonej energii w ramach Porozumienia Burmistrzów. Zachęca wszystkie regiony i miasta do przyłączenia się do tej inicjatywy.
- Kieruje uwagę na opinię Komitetu Regionów „Europa efektywnie korzystająca z zasobów – inicjatywa przewodnia strategii »Europa 2020«”,w której władze lokalne i regionalne postrzegane są jako oczywiste pierwszoplanowe podmioty realizujące cele 20-20-20[1].
- Podkreśla, że przejście na gospodarkę niskoemisyjną stworzyłoby nowe możliwości w gospodarce i w zakresie innowacji, wspierało konkurencyjność UE oraz stymulowało zatrudnienie w sektorze technologii ekologicznych.
- Popiera propozycje Komisji, by w następnych wieloletnich ramach finansowych (2014–2020) zwiększyć udział wydatków związanych z klimatem do co najmniej 20% oraz uwzględnić efektywność energetyczną w przyszłej polityce spójności.
- Z zadowoleniem przyjmuje instrument „Łącząc Europę” oraz priorytety UE w odniesieniu do infrastruktury w transporcie, energetyce i telekomunikacji, które nie tylko zapewnią wzrost i nowe miejsca pracy, lecz także posłużą ekologizacji gospodarki Europy.
- Ubolewa, że UE osiągnie zaledwie połowę z przyjętego celu 20% i zobowiązuje się do wprowadzenia środków na rzecz oszczędności energii w publicznych budynkach, infrastrukturze, produktach i procesach.
- Wyraża zadowolenie z reakcji na inicjatywę PPE dotyczącą utworzenia terytorialnych paktów władz lokalnych i regionalnych w sprawie strategii „Europa 2020”, których celem jest zapewnienie zaangażowania na wielu poziomach poprzez skuteczne partnerstwo między władzami europejskimi, krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, zwłaszcza w zakresie planowania i wdrażania głównych celów i inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020”.
W odniesieniu do budynków publicznych, wydatków i infrastruktury:
- Przypomina, że 60% całkowitego światowego zużycia energii pochłania oświetlenie budynków publicznych i handlowych. Wzywa więc do wprowadzenia odpowiednich bodźców prawnych i finansowych dla sektora budowlanego, aby zwiększyć liczbę renowacji poprawiających charakterystykę energetyczną budynków.
- Przyznaje, że największy potencjał w zakresie oszczędności energii leży w budynkach, a zwłaszcza w renowacji budynków publicznych i prywatnych w celu poprawy charakterystyki energetycznej stosowanych w nich elementów składowych i urządzeń.
- Zaznacza potrzebę szeroko zakrojonych i zrównoważonych pod względem gospodarczym inwestycji w infrastrukturę energetyczną na szczeblu lokalnym i regionalnym, ze szczególnym uwzględnieniem dostosowania budynków publicznych do nowoczesnych i zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju standardów efektywności energetycznej.
- Zaleca wszystkim władzom lokalnym i regionalnym, by zagwarantowały podatnikom i partnerom gospodarczym dostęp do informacji na temat powszechnych korzyści finansowych i zdrowotnych płynących z renowacji budynków publicznych i infrastruktury zgodnie z uznanymi wskaźnikami efektywności energetycznej.
- Zaleca wszystkim władzom lokalnym i regionalnym, by zagwarantowały swoim pracownikom dostęp do informacji na temat znaczenia korzystania w sposób zrównoważony ze źródeł energii, takich jak elektryczność, woda i ogrzewanie, zarówno w domu, jak i w pracy.
- Z zadowoleniem przyjmuje szansę na stworzenie nowych rynków energooszczędnych technologii, usług i modeli ekologicznych przedsiębiorstw.
W odniesieniu do roli miast i regionów w budowaniu Europy efektywnie korzystającej z zasobów:
- Podkreśla odpowiedzialność władz lokalnych i regionalnych za promowanie innowacyjnych modeli zarządzania będących w stanie zmienić styl życia obywateli, promować wiarygodne zintegrowane sieci energetyczne oraz unowocześnić infrastrukturę energetyczną UE.
- Zwraca uwagę na pierwszoplanową rolę odgrywaną przez władze lokalne i regionalne w udostępnianiu decydentom na szczeblu krajowym i unijnym kompleksowych praktycznych porad i przykładów sprawdzonych rozwiązań w zakresie planowania i realizacji inicjatyw na rzecz efektywności energetycznej, ze szczególnym uwzględnieniem inicjatyw wykorzystujących TIK i innowacyjne projekty.
- Potwierdza rolę władz lokalnych i regionalnych w umacnianiu i propagowaniu gotowości do zmian wśród obywateli, począwszy od najmłodszych lat, poprzez uświadamianie im, że właściwe i odpowiedzialne korzystanie z zasobów energetycznych jest powiązane z globalnymi wyzwaniami w zakresie poszukiwania trwałych rozwiązań ekologicznych w celu zachowania i przywrócenia naturalnego dziedzictwa planet.
- W tym kontekście podkreśla znaczenie budowania świadomości poprzez promowanie dynamicznego wykorzystania narzędzi informacyjnych i komunikacyjnych. Dlatego zwraca uwagę na ścisłe powiązania między stosowaniem nowych technologii, narzędzi informatycznych i sieci społecznych a niezależnym i bezpłatnym dostępem do szerszej informacji na temat korzyści, jakie płyną z prawidłowego wykorzystania źródeł energii pod kątem zdrowia, ochrony środowiska naturalnego, przeciwdziałania zmianie klimatu oraz szeroko pojętych oszczędności w gospodarce.
- Zamierza działać na rzecz szerszego wykorzystywania partnerstw publiczno-prywatnych i innowacyjnych modeli, które angażują władze lokalne i regionalne oraz zespoły doradców i przedsiębiorstwa zajmujące się ekologiczną i przyjazną dla środowiska architekturą, a także zwracać szczególną uwagę na przedsiębiorców i MŚP, którzy są siłą napędową badań i wzrostu.
- Zaznacza, że model publiczno-prywatny, na którego czele stoją władze publiczne wspólnie z uczelniami wyższymi i przedsiębiorstwami, może przysłużyć się do zwiększenia wiedzy na temat efektywności energetycznej dzięki wspólnym projektom i dalekosiężnym wizjom przyszłości, w której większą wagę przypisuje się zasadom zrównoważonego rozwoju, jak też poprzez stymulowanie inwestycji i innowacji. Odnotowuje potrzebę szkoleń dla podmiotów sektora budowlanego, które to szkolenia byłyby bardziej ukierunkowane na efektywność energetyczną.
- W związku z tym zwraca się do Komisji Europejskiej o wspieranie tworzenia krajowych, regionalnych i lokalnych agencji ds. efektywnego gospodarowania zasobami oraz o zwiększenie zakresu kompetencji już powołanych agencji, tak aby mogły szerzyć informacje oraz doradzać władzom publicznym, przedsiębiorstwom, przedsiębiorcom i obywatelom.
- Podkreśla znaczenie zasady dobrego gospodarowania, zgodnie z którą obywatele angażują się w odpowiedzialne korzystanie z zasobów naturalnych i zarządzanie nimi w celu zapewnienia ich trwałości i zachowania ich różnorodności.
- Wyraża przekonanie, że zasada ta powinna być realizowana poprzez wielopoziomowe sprawowanie rządów oraz w poszanowaniu zasady pomocniczości i proporcjonalności, co stanowi warunek pełnego uznania władz lokalnych i regionalnych za aktywnych partnerów we wdrażaniu polityk UE.
W odniesieniu do wdrażania w terenie:
- Podkreśla, że władze lokalne i regionalne, których wydatki przekraczają w skali roku 17% PKB UE, są pionierami w budowaniu społeczeństwa oszczędnie korzystającego z energii. Dokonują one inwestycji pieniężnych, służą przykładem i zachęcają do innowacji w celu dalszego rozwoju.
- Przypomina, że władze lokalne i regionalne mają bezpośredni wpływ na obywateli i już obecnie przyczyniają się do propagowania zasad zrównoważonego rozwoju w społeczeństwie, podejmując konkretne działania, takie jak instalowanie ściemniaczy oświetlenia ulicznego czy inteligentnych liczników dla użytkowników energii, a także renowacja budynków publicznych w celu zwiększenia efektywności energetycznej.
- Gotowa jest przyjąć z zadowoleniem i poprzeć ambitne projekty oddolne zgodne z niniejszym oficjalnym stanowiskiem. Deklaracja mariborska PPE „W kierunku Europy efektywnie korzystającej z zasobów – Miasta i regiony na rzecz poprawy efektywności energetycznej w budynkach publicznych i infrastrukturze publicznej”.
[1] Michel Lebrun, październik 2011 r.